Kontroler ruchu lotniczego zajmuje się zapewnieniem uporządkowanego i sprawnego oraz bezpiecznego przepływu ruchu lotniczego w wydzielonej przestrzeni nad Polską (FIR Warszawa). Pracę wykonuje zgodnie z wymaganiami określonymi w Zbiorze Informacji Lotniczych (AIP Polska), opracowanym przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej. Niezależnie od pełnionej funkcji kontroler musi być przygotowany na zmiany warunków meteorologicznych oraz sytuacje nadzwyczajne, które mogą skutkować zmianami tras oraz kierunków lądowania na lotniskach. To również osoba odpowiedzialna za inicjowanie akcji ratowniczych w przypadku utraty kontaktu ze statkiem powietrznym lub zdarzenia, wymagającego natychmiastowego działania służb ratowniczo-gaśniczych.
Zadania zawodowe:
· ustalanie bieżących oraz przyszłych pozycji statków powietrznych, w celu zachowania bezpieczeństwa w ruchu lotniczym, przy wykorzystaniu dostępnych urządzeń technicznych oraz źródeł informacji;
· wydawanie zezwoleń i instrukcji, mających na celu zapewnienie określonych, bezpiecznych odległości między statkami powietrznymi, przy zachowaniu sprawnego i uporządkowanego przepływu ruchu lotniczego;
· dostarczanie organom służb ruchu lotniczego i załogom statków powietrznych informacji niezbędnych dla zachowania bezpieczeństwa operacji lotniczych, np. o sprawności naziemnych urządzeń nawigacyjnych, warunkach meteorologicznych na lotniskach odlotu, docelowych i zapasowych;
· przyjmowanie i przekazywanie zainteresowanym organom służb ruchu lotniczego oraz członkom załóg lotniczych informacji dotyczących ruchu wszystkich statków powietrznych objętych działaniem służb ruchu lotniczego;
· gromadzenie informacji na temat statków powietrznych potrzebujących pomocy i powiadamianie organu odpowiedzialnego za akcję poszukiwawczo-ratowniczą;
· współdziałanie z innymi organami służb ruchu lotniczego;
· śledzenie zmian w przepisach, instrukcjach oraz procedurach dotyczących ruchu lotniczego.
Warunki podjęcia pracy w zawodzie:
Do podjęcia pracy w zawodzie kontrolera ruchu lotniczego wymagane jest wykształcenie średnie i zdana matura. Preferowane jest wykształcenie wyższe na kierunkach technicznych, najlepiej związanych z lotnictwem. Wymagana jest znajomość języka polskiego i angielskiego na poziomie biegłym.
Aby wykonywać pracę kontrolera, należy uzyskać uprawnienia dla określonej służby oraz uprawnienia uzupełniające na dane lotnisko (docelowe miejsce pracy). Po szkoleniu wstępnym, trwającym pół roku i prowadzonym w Ośrodku Szkolenia Personelu Służb Ruchu Lotniczego, zdanych egzaminach i pozytywnych ocenach w ATCO (Air traffic controller training organization), kandydaci do zawodu kontroler ruchu lotniczego zostają praktykantami-kontrolerami ruchu lotniczego. Następnie szkolą się w organach służby kontroli pod nadzorem kontrolerów-instruktorów, aby po zdaniu kolejnych egzaminów i uzyskaniu pozytywnych ocen zostać kontrolerami ruchu lotniczego. Kursy w zakresie uprawnienia uzupełniającego na dane lotnisko (docelowe miejsce pracy) prowadzone są wewnętrznie przez pracodawcę. Szacunkowy czas szkolenia i uzyskania uprawnień kontrolera ruchu lotniczego do samodzielnej pracy na stanowisku operacyjnym to minimum 2 lata.
Wymagania psychofizyczne:
Kontroler ruchu lotniczego to zawód wymagający specjalistycznych umiejętności i wyjątkowych cech osobowości, które są niezbędne do efektywnej i bezpiecznej pracy w dynamicznym środowisku kontroli ruchu powietrznego. Kandydata do pracy w tym zawodzie powinna odznaczać:
· podzielność uwagi,
· umiejętność pracy pod presją,
· zdolność szybkiego i trafnego podejmowania decyzji,
· wyobraźnia przestrzenna,
· spostrzegawczość i dobra orientacja w przestrzeni,
· determinacja i wytrwałość,
· duża odporność na stres,
· umiejętności interpersonalne związane z pracą w zespole i zarządzaniem ludźmi,
· gotowość do nauki oraz motywacja do nabywania nowej wiedzy i umiejętności.
Przeciwwskazania do wykonywania zawodu:
Przeciwwskazaniami do podjęcia pracy w tym zawodzie są m.in.:
· zaburzenia psychiczne, takie jak psychoza, nerwica, lub inne zaburzenia osobowości,
· wady wzroku, daltonizm,
· wady wymowy,
· cukrzyca,
· choroby serca,
· zaburzenia równowagi,
· padaczka.
O stanie zdrowia i ewentualnych przeciwwskazaniach do wykonywania zawodu orzeka lekarz komisji lotniczo-lekarskiej.
Możliwości i szanse zatrudnienia:
Jedynym pracodawcą w Polsce dla zawodu kontroler ruchu lotniczego jest Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP).
Szkoły:
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Chełmie Instytut Matematyki i Informatyki
kierunek: matematyka stosowana, specjalność: kontroler ruchu lotniczego (studia I stopnia)
ul. Pocztowa 54, 22-100 Chełm
tel. 82 565 88 95
e-mail: rektorat@panschelm.edu.pl
Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie
kierunki: nawigacja (studia cywilne I i II stopnia), nawigacja specjalność kontroler ruchu lotniczego (wojskowe studia jednolite magisterskie)
ul. Dywizjonu 303 nr 35, 08-521 Dęblin
tel. 26 151 77 33, 26 151 74 35
e-mail: rekrutacja@law.mil.pl, rekrutacjacywilna@law.mil.pl
https://www.wojsko-polskie.pl/law/uczelnia/
Kandydatów do pracy w tym zawodzie przygotowuje Polska Agencja Żeglugi Powietrznej oraz Ośrodek Szkolenia Personelu Służb Ruchu Lotniczego w Dęblinie. Praktykanci wybrani w drodze selekcji i naborów przechodzą szkolenie zgodnie z programem zatwierdzonym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
ul. Wieżowa 8, 02-147 Warszawa
tel.22 574 59 43
e-mail: rekrutacja@pansa.pl
Dane kontaktowe do urzędu:
WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI
Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej w Łodzi
Oddział w Piotrkowie Trybunalskim
ul. Dąbrowskiego 13, 97-300 Piotrków Trybunalski
tel. 44 649 60 87
e-mail: piotrkow@wup.lodz.pl